Dlaczego oddychanie przez usta szkodzi?

Wbrew pozorom droga, którą kieruje się powietrze do wnętrza ciała ma ogromne znaczenie. Bo sposób, w jaki oddychamy podczas spokojnego odpoczynku, snu, słuchania muzyki czy aktywności ruchowej nie pozostaje bez wpływu na drogi oddechowe, które wykorzystujemy do mówienia i śpiewania. Jeśli przez większość dnia oddychamy przez usta (zwłaszcza w sezonie grzewczym lub gdy przebywamy w klimatyzowanych pomieszczeniach), narażamy się na wysuszenie i podrażnienie błon śluzowych gardła i krtani, dzięki którym podczas próby, koncertu, wykładu, prezentacji itp. tworzymy dźwięki.

Im gorsze panują w nich warunki, tym mniejszy komfort mówienia i śpiewania. Możemy odczuwać większy wysiłek głosowy, głos będzie szybciej się męczył, pojawić się może potrzeba odchrząkiwania wywołana obronną reakcją w postaci zwiększonej ilości gęstego śluzu. Nie zdziwi w takiej sytuacji chrypa i problemy z niektórymi dźwiękami.

Dlaczego oddychamy przez usta?

Zdarza się to każdemu, gdy pojawia się katar lub przejściowe stany zapalne w obrębie jam nosa. Doświadczamy wówczas dyskomfortu i możemy poczuć, jak bardzo odbija się to na naszej krtani i brzmieniu głosu. Gdy choroba mija, zazwyczaj, wszystko stopniowo powraca do normy.
Ale są też czynniki powodujące, że otwieramy usta, aby zaczerpnąć powietrza i robimy tak nie tylko chwilowo, ale cały czas. Do przyczyn, które powodują oddech przez usta należą:

  • częste infekcje
  • alergia, nietolerancja pokarmowa i związany z nimi niedrożny nos
  • powiększone migdałki podniebienne
  • powiększony trzeci migdał
  • stany zapalne zatok
  • skrzywienie przegrody nosowej
  • polipy nosa
  • nawyk

Dlaczego oddychanie przez usta jest niekorzystne?

Prawidłowy tor oddychania od pierwszych dni życia kształtuje wygląd twarzoczaszki i wpływa na to, jak wygląda nasz twarz. Od niego zależy nasze zdrowie, poziom energii w organizmie, nasza mowa, a nawet postawa ciała (ze względu na rolę przepony oraz mechanizmy kompensacyjne, gdy ten fizjologiczny oddech jest zaburzony).

Niefizjologiczny oddech pociąga za sobą negatywne skutki dla budowy i czynności całego organizmu, ale także wpływa na głos i jakość dźwięków.

Skutki oddychania przez usta to:
  • utrata naturalnej ochrony dróg oddechowych, jaką zapewnia nam oddech przez nos →

  • obniżenie odporności

  • częste infekcje dróg oddechowych

  • zachwianie równowagi biochemicznej prowadzące do obrzęku śluzówki i zatykania nosa

  • próchnica

  • przedłużenie leczenia ortodontycznego lub jego niepowodzenie

  • brak odpowiedniego rozwoju nosa, podniebienia i szczęki– wąska szczęka, wąski nos, podniebienie gotyckie, zwężenie szczęki

  • wady zgryzu, tyło zgryz, tyłożuchwie, protruzja siekaczy górnych (wychylenie w kierunku warg), zgryz krzyżowy boczny

  • zmiana pozycji spoczynkowej języka (zamiast KOBRY język obniża się w jamie ustnej)

  • zwiotczenie mięśni języka i twarzy, obniżenie napięcia mięśni warg i policzków

  • dysharmonia funkcji mięśni twarzy

  • trudności z prawidłowym połykaniem

  • charakterystyczny wygląd twarzy, zwężony nos, mała cofnięta żuchwa, podkrążone, zmęczone oczy, krzywe, stłoczone zęby (słaby rozrost szczęk), zapadnięte poliki, słabo zarysowane kości policzkowe, zlewanie się linii żuchwy z szyją,

  • słaby rozwój mięśni klatki piersiowej

  • obniżona wentylacja płuc, co niekorzystnie wpływa na układ krwionośny, sprawność fizyczną, umysłową i koncentrację

  • gorsza wydolność organizmu, obniżenie poziomu energii w ciele,

  • niedotlenienie, bladość skóry

  • przemęczenie, nerwowość

  • chrapanie w nocy, bezdech

  • niespokojny sen

  • bruksizm (zaciskanie szczęk, zgrzytanie zębami)

  • ból, sztywność szyi

  • ból głowy

  • zaburzenia artykulacji, wady wymowy

  • obniżenie napięcia mięśniowego w ciele

  • problemy z głosem i postawą ciała:

    • zaburzenia postawy związane z wysuwaniem głowy do przodu, by ułatwić sobie oddychanie, co skutkuje przeciążeniem odcinka szyjnego i pociąga za sobą zaburzenia pracy mięśni szyi i krtani
    • nieprawidłowa postawa ciała wpływa na czynność przepony, ogranicza jej ruchomość i funkcje oddechowe
    • zaburzenia pracy przepony również powodują nieprawidłową postawę ciała (przepona jest także mięśniem stabilizującym postawę)
    • zaburzenia głosu związane z hipertonią lub hipotonią mięśni, nieprawidłową postawą i czynnością przepony
    • dysfunkcyjna postawa prowadzi także do zaburzeń głosu
    • zaburzenia głosu związane są także z nieprawidłowym napięciem mięśniowym w obrębie twarzy i całego ciała

Zmień sposób oddychania, a zmieni się Twoje życie

Osoby, które oddychają w sposób niefizjologiczny cierpią na wiele różnych dolegliwości, często szukając ich przyczyn poza układem oddechowym. Sposób oddychania ma istotny wpływ na nasze samopoczucie i formę organizmu, a to z kolei odbija się na kondycji głosu. Gdy wyeliminujemy nieprawidłowe wzorce oddychania i przywrócimy prawidłowy oddech, jakość życia, komfort oddychania, stan zdrowia, sprawność intelektualna i głos – zmieniają się tak, jakbyśmy narodzili się na nowo.

Zrób wszystko, by móc prawidłowo oddychać.

Sprawdź drożność nosa, skonsultuj się z lekarzem, jeśli chorujesz lub masz jakiekolwiek wątpliwości.

Obserwuj swoje nawyki oddechowe.
Jak oddychasz podczas różnych aktywności w ciągu dnia?
Jak oddychasz, gdy odpoczywasz i śpisz?
Jak oddychasz, gdy zaczynasz mówić i śpiewać?

Jeśli zauważasz problemy z prawidłowym przebiegiem oddychania – **skonsultuj się z lekarzem (gdy masz zatkany nos, chrapiesz), z logopedą, stomatologiem (zwłaszcza, jeśli zgrzytasz zębami, zaciskasz szczęki) i fizjoterapeutą lub terapeutą miofunkcjonalnym (często, choć nie zawsze jest nim logopeda).

Jeśli Twój nos jest drożny (sprawdź, czy potrafisz oddychać przez nos przez co najmniej minutę), a nawykowo oddychasz przez usta, możesz zacząć od krótkich sesji oddychania przez nos. Świadomie, w skupieniu pilnuj domknięcia usta i oddychania przez nos. Możesz także podczas czytania, oglądania telewizji, przeglądania Internetu zaklejać na kilka – kilkanaście minut usta zwykłym plastrem z apteki i oddychać przez nos. Jeśli pojawia się dyskomfort, napięcie – odklej plaster. Stopniowo wydłużaj czas oddychania przez nos.

Przeczytaj dlaczego oddychanie przez usta jest zdrowe i wspiera głos[ → ](https://easyvoice.pl/czytelnia/logopedycznie-o-glosie/1237/jak-oddychac-by-wspierac-mowe-i-glos)

Kittel A., Terapia miofunkcjonalna

Siebert B., Kamińska B., Wybrane zagadnienia z anatomii i fizjologii układu stomatognatycznego. Układ stomatognatyczny a artykulacja, w: Biomedyczne podstawy logoepdii, red. Milewski S.

Schneider M., Techniki oddychania

Moje socialmedia