Pułapek, w które łatwo wpadamy, w naszym ojczystym języku nie brakuje. Przyjrzyjmy się często występującym trudnościom i uczmy się na błędach swoich i innych.
|
Nieprawidłowo |
Prawidłowo |
|
areobik |
aerobik |
|
areoplan |
aeroplan |
|
adres zamieszkania
|
miejsce zamieszkania lub adres |
|
akwen wodny |
zbiornik wodny lub akwen |
|
antagonizm kogoś z kimś/czegoś z czymś |
antagonizm między kimś a kimś/ czymś a czymś
|
|
wzajemny antagonizm |
antagonizm (bo słowo to już zakłada wzajemność, wzajemna niechęć) |
|
wysnuć argument |
wysunąć argument/ wytoczyć argument |
|
zakładać coś a priori |
przyjmować coś apriori (czyli z góry) |
|
badmington, badbignton |
badminton – jedyna poprawna forma |
|
balsam dla czegoś |
balsam na coś/ do czegoś |
|
bristol – jeśli mówimy o kawałku sztywnego papieru, to jest to forma niepoprawna |
brystol – kawałek sztywnego papieru |
|
budżet (wymowa „dż” jak w słowie dżem) |
budżet – prawidłowa wymowa bud – żet
|
|
rozchodzi się o to… |
chodzi o to, że/ by |
|
co gorsze ( w znaczeniu jakby tego było jeszcze mało) |
co gorsza |
|
smolić cholewki do kogoś |
smalić cholewki do kogoś |
|
cofnąć się do tyłu/ wstecz |
cofnąć się (słowo cofnąć oznacza już ruch do tyłu)
|
|
w cudzysłowiu |
w cudzysłowie |
|
czarne na białym |
czarno na białym |
|
okres (rok, miesiąc, tydzień, chwila) czasu |
rok, miesiąc, tydzień, chwila |
|
daleki czemuś |
daleki od czegoś |
|
dekold (błąd wymowy na końcu wyrazu, gdy wypowiadamy końcówkę dźwięcznie) |
dekolt |
|
dlatego, bo |
dlatego, że |
|
dochować tajemnicę/ sekret |
dochować tajemnicy/ sekretu |
|
dogodny dla czegoś |
dogodny do czegoś/ na coś |
|
doigrać się do czegoś |
doigrać się czegoś |
|
dołanczać |
dołączać |
|
zmienić się nie do poznania |
zmienić się do niepoznania |
|
co dopiero |
dopiero co |
|
na dworzu |
na dworze |
|
dysponować kimś |
dysponować czymś |
|
dystansować się do czegoś, kogoś |
dystansować się od / wobec czegoś/ kogoś |
|
egzemplifikacja do czegoś/ dla czegoś |
egzemplifikacja czegoś |
|
egzystencjonalizm |
egzystencjalizm |
|
fakt autentyczny |
fakt (co co zdarzyło się naprawdę) |
|
firnamet, firmanent |
firmament |
|
czerpać całą garścią, garściami |
czerpać pełną garścią, pełnymi garściami |
|
co inne |
co innego |
|
są gościami |
są gośćmi |
|
gwizda |
gwiżdże |
|
kakało |
kakao |
|
kakałowy |
kakaowy |
|
nadstawiać, ugiąć kark |
nadstawiać, ugiąć karku |
|
kłaść komuś kłody pod nogi |
rzucać komuś kłody pod nogi |
|
stwarzać kłopoty |
przysparzać kłopotów |
|
kolejka za czymś |
kolejka po coś |
|
komformizm, konfornizm |
konformizm |
|
kruszyć kopię o coś |
kruszyć kopie o coś |
|
podrażać koszty |
zwiększać, podnosić koszty |
|
ponieść krzywdę |
doznać krzywdy/ cierpieć krzywdę |
|
nie ulega kwestii |
nie ulega wątpliwości |
|
lubiał |
lubił |
|
polubieć |
polubić |
|
łąbądź |
łabędź |
|
mianować kogoś na kogoś |
mianować kogoś kimś |
|
w ramach możliwości
|
w miarę możliwości
|
|
nadgnity |
nadgniły |
|
nadwyżka w czymś |
nadwyżka czegoś |
|
naigrywać się |
naigrawać się |
|
za niedługo, zaniedługo |
niedługo, niezadługo |
|
nienawidzieć |
nienawidzić |
|
dzwonić, telefonować na numer |
dzwonić, telefonować pod numer |
|
oglądnąć (tylko w Małopolsce, regionalizm) |
obejrzeć |
|
odrodzić się na nowo |
odrodzić się |
|
odzyskać z powrotem |
odzyskać |
|
okranżać |
okrążać |
|
najbardziej optymalny |
optymalny |
|
orginał, orgnialny |
oryginał, oryginalny |
|
proszę panią |
proszę pani |
|
pełnioletniość, pełnioletność |
pełnoletność, pełnoletniość |
|
permamentny |
permanentny |
|
wywrzeć piętno |
wycisnąć piętno, odcisnąć piętno |
|
pizzernia |
pizzeria |
|
poddać się do dymisji |
podać się do dymisji |
|
poddenerwować kogoś czymś |
podenerwować |
|
podskoczyć do góry |
podskoczyć |
|
kłaść, położyć podwaliny pod czymś |
kłaść podwaliny po coś, położyć podwaliny czegoś |
|
po mojemu |
według mnie, moim zdaniem |
|
ponieść zwycięstwo |
odnieść zwycięstwo, ponieść można klęskę, porażkę |
|
ulec poprawie |
ulec można tylko pogorszeniu |
|
poprawić się na lepsze |
poprawić się |
|
poszłem |
poszedłem |
|
póki co |
tymczasem, na razie |
|
goła prawda |
naga prawda |
|
po prawo |
na prawo, po prawej stronie |
|
predystynować |
predestynować |
|
przedstawiać sobą kogoś, coś |
przedstawiać kogoś, coś |
|
w radio |
Lepiej w radiu |
|
remament, renament |
remanent |
|
rewanż nad kimś |
rewanż na kimś |
|
końcowy rezultat |
rezultat |
|
rozumię |
rozumiem |
|
spełniać rolę |
odegrać rolę (pełni się funkcję) |
|
roztyty, utyty |
nie ma takich słów, mówimy otyły, gruby, puszysty |
|
rożno |
rożen |
|
po równo |
równo (w takiej samej ilości) |
|
pod rząd |
z rzędu |
|
schodzić w dół |
schodzić |
|
skwapliwy w czymś |
skwapliwy do czegoś |
|
stosunek wobec czegoś |
stosunek do czegoś |
|
steropian |
styropian |
|
skiśnięty |
skisły |
|
swetr |
sweter |
|
szynszyl |
szynszyla |
|
ślizgi |
śliski |
|
umię |
umiem |
|
upadabniać |
upodobnić, upodabniać |
|
usatysfakcjonowany z czegoś |
usatysfakcjonowany czymś |
|
uspakająć |
uspokajać, uspokoić |
|
użyczać, użyczyć coś |
użyczać, użyczyć czegoś |
|
przeważająca większość |
większość |
|
w porównaniu do czegoś |
w porównaniu z czymś |
|
w każdym bądź razie |
w każdym razie |
|
ręcami |
rękami lub rękoma |
|
ssam |
ssę |
|
widze |
widzowie |
|
wrócić z powrotem |
wrócić |
|
wzajemna współpraca |
współpraca |
|
wszem i wobec |
wszem wobec (wszystkim zgromadzonym wokół) |
|
wycofać się do tyłu |
wycofać się na tyły |
|
za wyjątkiem |
z wyjątkiem |
|
wyklnąć |
wykląć |
|
wyłanczać |
wyłączać |
|
Wziaść – błądy dotyczą wymowy tego wyrazu i jego odmiany (wzięłem itp.) |
wziąć
ja wziąłem/ wzięłam ty wziąłeś/ wzięłaś on wziął ona wzięła ono wzięło my wzięliśmy/ wzięłyśmy wy wzięliście / wzięłyście oni wzięli one wzięły |
|
zamrażarnik |
zamrażalnik |
|
zaniechać coś |
zaniechać czegoś |
|
zaokranglać |
zaokrąglać |
|
rób co się rzewnie podoba |
rób co ci się żywnie podoba |
Opracowanie na podstawie Słownika poprawnej polszczyzny (PWN), „Polski bez błędów” (M. Tytuła, M. Łosiak), „Polszczyzna płata nam figle” (red. J. Podracki)
