Czytelnia

Głos w komunikacji cz. 2. Kiedy głos mówi więcej niż słowa.

Głos w komunikacji cz. 2. Kiedy głos mówi więcej niż słowa.
Kiedy głos mówi więcej niż wypowiadane słowa – zawsze!  Komunikat prajęzykowy jest o wiele silniejszy i bardziej wiarygodny dla innych, ponieważ nie jesteśmy w stanie go całkowicie kontrolować. Wszystko w naszym głosie „mówi”. Wszelkie dźwięki towarzyszące komunikacji mogą mieć znaczenie. Nie tylko tempo w, jaki mówimy, nie tylko wysokość, natężenie i barwa głosu, ale również wtrącane słowa, chrząkanie, kaszel a nawet to, jak się śmiejemy. Dla odbiorcy naszych komunikatów równie ważne jest to czy mówimy wyraźnie i czy szybko słuchaniem ich zmęczymy.
Jakie cechy głosu są istotne w procesie komunikacji?

Wysokość głosu
Kiedy mówimy wyżej, bardziej napinają się struny głosowe. Dzieje się to naturalnie, gdy przeżywamy silne emocje, coś nas w sposób szczególny porusza, oburza, zachwyca, kiedy wyrażamy gniew, złość, ogromną radość (pisk), entuzjazm. Głos obniża się znacznie, gdy nasze emocje stygną, gdy doświadczamy smutku, wypalenia, gdy cierpimy na depresję. Wyższym głosem mówią też dzieci, osoby pragnące skupić na sobie uwagę otoczenia. Poza tym wysoki głos irytuje, wywołuje rozdrażnienie.
Jeśli więc mówisz zbyt wysoko – słuchacz może pomyśleć, że nie panujesz nad emocjami, jesteś dziecinny, niedojrzały, niepewny siebie, niezdecydowany; że jesteś wściekły. Jeśli brzmisz zbyt nisko, nienaturalnie nisko mówisz – możesz być odebrany jako osoba bardzo poważna, stonowana, konserwatywna, smutna, cierpiąca, pozbawiona charyzmy, radości. Głos naturalnie niski, dobrze osadzony, głęboki, dźwięczny jest lepiej odbierany przez słuchaczy, ponieważ wprowadza spokój i wytwarza dobrą atmosferę komunikacyjną.
Twój głos zachowuje się normalnie kiedy porusza się między niskimi a wysokimi dźwiękami, bez wychodzenia poza optimum Twoich dźwięków, kiedy słychać w nim życie, ruch dźwięków wynikający z przeżywanych emocji. O tym, jak bardzo wysokość głosu wpływa na znacznie wypowiadanych słów możesz przekonać się wypowiadając te same słowa wysokim i niskim głosem.

Tempo mówienia

To składnik, który bardzo reaguje na nasze nastroje i odczucia, odzwierciedla naszą naturę, temperament. Ilość słów wypowiadanych w ciągu minuty świadczy  o charyzmie, entuzjazmie, siłach witalnych, jest związane z naszym temperamentem. Przeciętnie mówimy w tempie 120 – 150 słów na minutę, osoby szybko mówiące wypowiadają nawet ponad 220 słów na minutę. Jednak, gdy zaczniemy mówić zbyt szybko – wytworzy się nerwowa atmosfera, odbiorca może nie nadążyć ze słuchaniem, zrozumieniem. Zbyt szybkie tempo świadczy bowiem o niepewności, zdenerwowaniu, niedokładności. Bardziej korzystne dla słuchacza jest tempo dynamiczne, ale takie, które nie wpływa na obniżenie zrozumiałości wypowiadanych słów (jeśli  mówimy szybko, warto popracować nad artykulacją). Wolne tempo mowy przywołuje takie skojarzenia jak zrównoważenie, spokój, zainteresowanie, szczerość; zbyt wolne, flegmatyczne, może natomiast sugerować zmęczenie, lenistwo, zniechęcenie, znudzenie mówiącego, wysiłek i skutecznie zniechęca innych do słuchania. Może też prowokować innych do przerywania wypowiedzi, wtrącania się, wchodzenia w słowo. Ważne jest również miejsce, w którym przebiega komunikacja. Aby Twój komunikat był zrozumiały, tempo mówienia musi być dostosowane do pomieszczenia (np. w dużych pomieszczeniach/ w pomieszczeniach w których dominuje beton, jest duży pogłos- musimy mówić wolniej) i sytuacji ( zwolnij tempo mowy, jeśli mówisz o czymś, czego słuchacz, rozmówca nie zna, o czym słyszy po raz pierwszy; mów szybciej, bardziej energicznie w sytuacji publicznego występu).
By uniknąć monotonii – również warto jest różnicować tempo, w jakim mówimy. Zwolnienie tempa mowy pomaga podkreślić najważniejszy punkt wypowiedzi, wprowadza  moment zastanowienia; przyśpieszenie – wzmacnia ekspresję. Zmiany tempa mowy pomagają utrzymać uwagę słuchacza. Ważne jest również to, że im częściej mówi się te same treści, tym częściej wypowiada się je w szybszym tempie (ważne dla osób, które często mówi to samo np. wykładowców, nauczycieli, telemarketerów itp.)

Natężenie głosu, jego siła
Bez odpowiedniej siły głosu komunikat słowny nie może zaistnieć. Silny, mocny głos natychmiast kojarzyć może się z silną osobowością, pewnością siebie, zaangażowaniem. Ale ma też swój negatywny wydźwięk – zbyt głośne mówienie może być odbierane jako pokrzykiwanie, strofowanie, krytykowanie; może być próbą ukrycia słabości, niskiej samooceny. Może kojarzyć się z agresją, przemocą, mimo że nie mamy wojennych zamiarów.
Ten element buduje również relacje – może wyrażać wyższość (dźwięki głośne) lub uległość (cichy głos), może wskazywać na zażyłość relacji – osoby bliskie sobie często mówią bardziej miękkim, normalnym lub cichym, pełnym troski tonem. Bardzo cichy głos – to oznaka strachu, poczucia niższości, smutku. Zbyt ciche mówienie – powoduj dyskomfort, męczy słuchacza, zmusza go do wysiłku, co niekorzystnie wpływa na komunikację. Zwróć uwagę, że siła głosu, który Ty słyszysz jest o wiele większa niż siła głosu odbierana przez słuchacza oraz że natężenie głosu powinno zależeć też od tego, jak daleko znajdujesz się od innych oraz jakie jest natężenie hałasu w otoczeniu.


Chcesz ćwiczyć swój głos z nami ?
Zapraszamy na nasze szkolenia z emisji głosu.
Szkolenia EasyVoice - najbliższe w Toruniu i Warszawie.
Zobacz szczegóły →

Głos i praca nad nim to moja pasja. Zajmuję się emisją i psychologią głosu, terapią zaburzeń głosu oraz prawidłową wymową i doskonaleniem dykcji. Odkrywanie własnego głosu i praca nad nim to fascynująca podróż, do której gorąco zapraszam. Nigdy nie jest za późno.