Czytelnia

Nastawienie głosowe

Nastawienie głosowe
Nastawienie głosowe, inaczej sposób atakowania dźwięku czy sposób zapoczątkowania dźwięku jest pojęciem, które w praktycznym wymiarze ma ogromne znaczenie dla osób pracujących głosem. Jest jednym z czynników decydujących o wysiłku głosowym, zmęczeniu i problemach z głosem lub ich braku.

Czym jest nastawienie głosowe?

W czasie spokojnego oddychania szpara głośni jest otwarta. Powietrze może  przemieszczać się poprzez krtań podczas wdechu i wydechu. Fonacja, czyli tworzenie dźwięku wymaga zamknięcia szpary głośni i zbliżenia do siebie fałdów głosowych.

Sposób, w jaki zwierają się wówczas fałdy głosowe oraz synchronizacja zwarcia z przepływem powietrza wydychanego z płuc określane jest jako nastawienie głosowe, atakowanie dźwięku.
   
Rodzaje atakowania dźwięku

Rodzaje nastawienia głosowego wyodrębnione zostały na podstawie sposobu i siły zwarcia fałdów głosowych oraz ich zgrania z wydechem. Wyróżniamy zatem:

Twarde nastawienie głosowe

zwarcie fałdów: 

  • silne zwarcie strun głosowych; fałdy napierają na siebie tak mocno, że utrudnione są ich swobodne drgania


synchronizacja zwarcia z przepływem powietrza:

  • najpierw następuje zwarcie fałdów, później wydech - prąd powietrza musi z siłą przedzierać się przez zwarte fałdy

rezultat:

  • głos tworzony jest siłowo, niezgodnie z fizjologią narządu głosowego
  • do fonacji zużywana jest duża ilość powietrza,
  • dźwięk jest twardy, krzykliwy, wybuchowy,
  • głos szybko się męczy,
  • stałe mówienie/ śpiewanie z takim nastawieniem powoduje problemy głosowe i prowadzi do stanów patologicznych (np. guzki głosowe).

Aby zrozumieć, jakie szkody może poczynić twardy atak w naszej krtani wyobraźmy sobie, że uderzamy o siebie poziomo ułożonymi dłońmi. Jeśli będziemy uderzać tak przez dłuższy czas, to najpierw na skórze dłoni pojawią się zasinienie, ból  i przekrwienie, a dłonie spuchną. Gdybyśmy kontynuowali tę czynność pojawiłoby się zgrubienie skóry, które z czasem stałoby się twardą naroślą.

W przypadku zwiotczenia i osłabienia strun głosowych twarde nastawienie głosowe może być wyrazem dążenia do wyrównania ich brakującego napięcia; jednak bardzo szybko prowadzi do męczenia się narządu głosowego.


Chuchające (przydechowe) nastawienie głosowe

zwarcie fałdów:

  • zwarcie jest niepełne, między fałdami  (ze względu na niewłaściwą pracę mięśni głosowych) pozostaje szeroka przestrzeń


synchronizacja zwarcia z przepływem powietrza:

  • wydech wyprzedza zwarcie się strun;
  • ze względu na niepełne zwarcie tylko część powietrza przepływającego przez głośnię jest zamieniona na dźwięk

rezultat:

  • powietrze szybko ucieka (brak odpowiedniego ciśnienia, oporu),cześć powietrza wydechowego nie zostaje przetworzona na falę głosową, co powoduje słyszalną domieszkę szpecącego szmeru w głosie;
  • głos jest czasem całkowicie przykryty szmerem, męczy nie tylko mówiącego/ śpiewającego, ale także słuchaczy.

Takie nastawienie głosowe również uważane jest za nieprawidłowe, powoduje duży wysiłek głosowy i problemy głosowe. Nastawienie to czasem stosowane jest w celu uzyskania określonego efektu artystycznego, poza taką sytuacją należy go zdecydowanie unikać.


Miękkie nastawienie głosowe

zwarcie fałdów:

  • fałdy zbliżają się do siebie, ale nie zwierają się mocno, tworzą wąską eliptyczną szczelinę, co umożliwia im swobodne drgania; umożliwia to również prawidłową regulację ciśnienia powietrza


synchronizacja zwarcia z przepływem powietrza:

  • zbliżenie fałdów i początek wydechu następują jednocześnie - wydech nie wyprzedza zwarcia, zwarcie nie odbywa się wcześniej niż początek wydechu

rezultat:

  • delikatne zapoczątkowanie tonu (możliwe jest zapoczątkowanie tonu przy minimalnej nawet ilości powietrza);
  • brzmienie głosu pozbawione napięć i wysiłku.

Jest to prawidłowy i zgodny z fizjologią narządu głosu sposób zapoczątkowania dźwięku. Posługiwanie się takim nastawieniem głosowym zapobiega przeciążeniu krtani i wystąpieniu jego skutków.



Głos i praca nad nim to moja pasja. Zajmuję się emisją i psychologią głosu, terapią zaburzeń głosu oraz prawidłową wymową i doskonaleniem dykcji. Odkrywanie własnego głosu i praca nad nim to fascynująca podróż, do której gorąco zapraszam. Nigdy nie jest za późno.