12 DOBRYCH NAWYKÓW W JEDEN ROK (AKCJA 2020)

Oddychaj nosem, gdy nie mówisz i gdy nie śpiewasz

Sylwia Prusakiewicz-Kucharska

Sylwia Prusakiewicz-Kucharska

Zdrowy oddech jest cichy, spokojny, niemal niewidoczny. Wypływa naturalnie z potrzeb ciała. Zarówno w mowie, śpiewie jak i wtedy, gdy nie używamy głosu. Jest jednak ważna różnica, o której nie wiemy lub w codziennym życiu po prostu nie pamiętamy. Gdy mówimy i śpiewamy oddychamy przez usta. W pozostałych sytuacjach powinniśmy wdychać i wydychać powietrze przez nos. Jeśli chcemy mniej chorować, a także dobrze brzmieć, prawidłowy wdech i wydech to podstawa. Oddychanie przez nos wspomaga również układ odpornościowy i sprawia, że rzadziej chorujemy.

Oddychanie przez usta

Zbyt często oddychamy przez usta, co nie jest korzystne (zwłaszcza w pierwszych latach życia, podczas nauki mowy, ale także w dorosłym życiu) dla narządu żucia, mowy, rozwoju funkcji połykania i układu oddechowego. Nie jest obojętne dla naszego samopoczucia i zdrowia oraz kondycji układu odpornościowego. Oddychanie przez usta przez większość czasu może nawet wpłynąć na wygląd twarzy. Powoduje również problemy z narządem głosowym (np. chrypa, odczucie podrażnienia gardła, napady suchego kaszlu, zmiany barwy głosu, bóle gardła, stany zapalne krtani) i wymową.

Osoby z „zatkanym” nosem (winne są między innymi: alergia, stany zapalne zatok, polipy nosa, skrzywiona przegroda, zaburzenia napięcia mięśni) częściej oddychają przez usta, ponieważ naturalna droga powietrza jest w dużym stopniu zablokowana. To poważny problem nie tylko wtedy, gdy nic nie mówią, ale zwłaszcza wtedy, gdy muszą wydobywać dźwięki.

Oddychanie podczas emisji głosu

Oddychanie przez nos podczas emitowania dźwięków jest zbyt trudne i doprowadzi w krótkim czasie do pojawienia się napięć nie tylko w okolicy krtani. Sprawdź to. Zacznij oddychać nosem, gdy mówisz lub śpiewasz. Od razu tracimy poczucie luzu i swobodę ruchów oddechowych. Sztywność, którą odczuwamy zmienia jakość głosu i wywołuje wysiłek krtani.

Dlatego podczas nauki emisji głosu powinniśmy opanować także prawidłowy sposób wdychania powietrza. Nie gwałtowny, chaotyczny, głośny i wyraźnie zauważalny także wzrokiem, ale w postaci spokojnego uzupełniania powietrza po wypowiedzianej czy zaśpiewanej frazie. Uczymy się takiego oddechu nie tylko po to, by nie było go słychać, ale także, by zadbać o stan błon śluzowych gardła i krtani. Również po to, by mniej chorować, bo każda infekcja odbija się na kondycji głosu.

Gdy mocno wciągamy powietrze przez usta w czasie emisji dźwięków, mocno wysuszamy tkanki i sami przyczyniamy się do przeciążenia głosu, pojawienia się chrypy, załamywania się głosu czy wysiłku podczas mówienia. Wrzucamy wprost do układu oddechowego nieproszonych gości, którzy zaczynają sprawiać problemy. Poważnie nadwyrężamy mięśnie i szybko się męczymy.

Warto zapamiętać

Podczas emitowania dźwięków oddychamy przez usta (choć część powietrza, przy prawidłowo wykonanym, spokojnym wdechu, dostaje się również przez nos).

Gdy milczymy – oddychamy przez nos.

Dlaczego?

Zwróć uwagę na te ważne elementy:

Podczas oddychania przez nos, gdy nie mówisz, nie śpiewasz, nie jesz, nie pijesz:

Twój mózg oraz ciało reagują zupełnie inaczej w zależności od tego czy powietrze wnika do ciała nosem czy też ustami. Oddychanie ustami jako styl codziennego oddychania (o ile nie wykonujesz akurat ćwiczeń oddechowych albo nie biegniesz) jest złym nawykiem. Ponad- to, osoby, które mają tendencję do oddychania ustami, często pochylają do przodu głowę i ramiona, co z kolei może powodować dysfunkcje górnych struktur klatki piersiowej. B. Vranich

Oddychasz przez nos czy usta?

Możemy nie zdawać sobie z tego sprawy, że oddychamy przez otwarte usta. Wiele symptomów informuje nas, że prawdopodobnie oddychamy zbyt często w ten sposób, nadmiernie wdychając i wydychając powietrze, pozbawiając się tlenu. Doprowadzamy do zaburzenia przemian biochemicznych oraz wprowadzania ciało w stan napięcia, który nie służy ani zdrowiu ani prawidłowej emisji głosu.

Jakie problemy są związane z nieprawidłowym sposobem oddychania lub mogą świadczyć o oddychaniu przez usta oraz o nieprawidłowej pozycji języka w jamie ustnej?

  • wybudzanie się w nocy, by napić się wody

  • chrapanie podczas snu

  • suchość w gardle, w jamie ustnej odczuwana po przebudzeniu i/lub w ciągu dnia

  • brak siły fizycznej, energii, gorsze samopoczucie, problemy z koncentracją mimo odpoczynku nocenego

  • czy budzisz się wyspany/a, w dobrym humorze, czujesz przypływ energii czy jesteś niewyspany, nie masz humoru, masz problemy z koncentracją

  • skrócone wędzidełko

  • język płasko ułożony w jamie ustnej

  • nieprawidłowości w wyglądzie twarzy(np. cofnięcie żuchwy, wydłużona twarz, wąskie usta, mocno wysklepione podniebienie

  • problemy ze stawem skroniowo- żuchwowym

  • napięcie odczuwane w mięśniach twarzy

  • problemy z połykaniem

  • nadmiar śliny

  • nieprawidłowy zgryz

  • wada/wady wymowy

  • nieprawidłowa postawa ciała, między innymi wysuwanie głowy ku przodowi, zaokrąglenie pleców, zapadanie się klatki piersiowej

  • podrażnienie gardła, ataki suchego kaszlu, chrypka, osłabienie głosu

  • częste infekcje

  • alergia, astma

Zapobiegaj oddychaniu przez usta

  • dbaj o drożność i nawilżenie nosa

  • zadbaj o jakość powietrza w pomieszczeniu (unikaj wysokiej temperatury, niskiej wilgotności, klimatyzacji)

  • nawadniaj organizm dostarczając mu odpowiednią ilość płynów

  • obserwuj swoją twarz w lustrze, szybach wystawowych itp., sprawdzaj, czy usta są zamknięte

  • kontroluj domknięcie warg (ale bez jednoczesnego zaciskania górnych i dolnych zębów, pozostają oddalone mimo zamknięcia warg).

  • sprawdź swój sposób połykania (jeśli język leży płasko zamiast unieść się do góry, do podniebienia skonsultuj się z logopedą, który nauczy Cię prawidłowego połykania; kiedy język nawykowo leży na dnie jamy ustnej, naciska na żuchwę i prowokuj do otwierania ust, oddychania przez usta; poza tym powoduje również problemy z wymową, zgryzem)

  • opanuj sztukę prawidłowego oddychania przez nos wykonując ćwiczenia pod okiem specjalisty

Pamiętaj: I w życiu i podczas mówienia czy śpiewania nie potrzebujemy ogromnej ilości powietrza, tylko umiejętności prawidłowego jego uzupełnienia, prowadzenia i ekonomicznego zużywania.

B. Vranich, Naucz się prawidłowo oddychać. Jak w 2 tygodnie pokonać stres, dolegliwości trawienne, nadciśnienie, bezsenność i zwiększyć odporność.

Twój indywidualny plan pracy i program rozwoju głosu

Zobacz