Czytelnia

Najczęściej popełniane błędy wymowy i językowe

Najczęściej popełniane błędy wymowy i językowe
Na nasz wizerunek w codziennym komunikowaniu się i podczas publicznych wystąpień wpływa nie tylko wymowa, ale i język, jakim się posługujemy.

Pułapek, w które łatwo wpadamy, w naszym ojczystym języku nie brakuje. Przyjrzyjmy się często występującym trudnościom i uczmy się na błędach swoich i innych.

 

Nieprawidłowo

Prawidłowo

areobik

aerobik

areoplan

aeroplan

adres zamieszkania

 

miejsce zamieszkania lub adres

akwen wodny

zbiornik wodny lub akwen

antagonizm kogoś z kimś/czegoś z czymś

antagonizm między kimś a kimś/ czymś a czymś

 

wzajemny antagonizm

antagonizm (bo słowo to już zakłada wzajemność, wzajemna niechęć)

wysnuć argument

wysunąć argument/ wytoczyć argument

zakładać coś a priori

przyjmować coś apriori (czyli z góry)

badmington, badbignton

badminton – jedyna poprawna forma

balsam dla czegoś

balsam na coś/ do czegoś

bristol - jeśli mówimy o kawałku sztywnego papieru, to jest to forma niepoprawna

brystol - kawałek sztywnego papieru

budżet (wymowa „dż” jak w słowie dżem)

budżet - prawidłowa wymowa bud – żet

 

rozchodzi się o to...

chodzi o to, że/ by

co gorsze ( w znaczeniu jakby tego było jeszcze mało)

co gorsza

smolić cholewki do kogoś

smalić cholewki do kogoś

cofnąć się do tyłu/ wstecz

cofnąć się (słowo cofnąć oznacza już ruch do tyłu)

 

w cudzysłowiu

w cudzysłowie

czarne na białym

czarno na białym

okres (rok, miesiąc, tydzień, chwila) czasu

rok, miesiąc, tydzień, chwila

daleki czemuś

daleki od czegoś

dekold (błąd wymowy na końcu wyrazu, gdy wypowiadamy końcówkę dźwięcznie)

dekolt

dlatego, bo

dlatego, że

dochować tajemnicę/ sekret

dochować tajemnicy/ sekretu

dogodny dla czegoś

dogodny do czegoś/ na coś

doigrać się do czegoś

doigrać się czegoś

dołanczać

dołączać

zmienić się nie do poznania

zmienić się do niepoznania

co dopiero

dopiero co

na dworzu

na dworze

dysponować kimś

dysponować czymś

dystansować się do czegoś, kogoś

dystansować się od / wobec czegoś/ kogoś

egzemplifikacja do czegoś/ dla czegoś

egzemplifikacja czegoś

egzystencjonalizm

egzystencjalizm

fakt autentyczny

fakt (co co zdarzyło się naprawdę)

firnamet, firmanent

firmament

czerpać całą garścią, garściami

czerpać pełną garścią, pełnymi garściami

co inne

co innego

są gościami

są gośćmi

gwizda

gwiżdże

kakało

kakao

kakałowy

kakaowy

nadstawiać, ugiąć kark

nadstawiać, ugiąć karku

kłaść komuś kłody pod nogi

rzucać komuś kłody pod nogi

stwarzać kłopoty

przysparzać kłopotów

kolejka za czymś

kolejka po coś

komformizm, konfornizm

konformizm

kruszyć kopię o coś

kruszyć kopie o coś

podrażać koszty

zwiększać, podnosić koszty

ponieść krzywdę

doznać krzywdy/ cierpieć krzywdę

nie ulega kwestii

nie ulega wątpliwości

lubiał

lubił

polubieć

polubić

łąbądź

łabędź

mianować kogoś na kogoś

mianować kogoś kimś

w ramach możliwości

 

w miarę możliwości

 

nadgnity

nadgniły

nadwyżka w czymś

nadwyżka czegoś

naigrywać się

naigrawać się

za niedługo, zaniedługo

niedługo, niezadługo

nienawidzieć

nienawidzić

dzwonić, telefonować na numer

dzwonić, telefonować pod numer

oglądnąć (tylko w Małopolsce, regionalizm)

obejrzeć

odrodzić się na nowo

odrodzić się

odzyskać z powrotem

odzyskać

okranżać

okrążać

najbardziej optymalny

optymalny

orginał, orgnialny

oryginał, oryginalny

proszę panią

proszę pani

pełnioletniość, pełnioletność

pełnoletność, pełnoletniość

permamentny

permanentny

wywrzeć piętno

wycisnąć piętno, odcisnąć piętno

pizzernia

pizzeria

poddać się do dymisji

podać się do dymisji

poddenerwować kogoś czymś

podenerwować

podskoczyć do góry

podskoczyć

kłaść, położyć podwaliny pod czymś

kłaść podwaliny po coś, położyć podwaliny czegoś

po mojemu

według mnie, moim zdaniem

ponieść zwycięstwo

odnieść zwycięstwo, ponieść można klęskę, porażkę

ulec poprawie

ulec można tylko pogorszeniu

poprawić się na lepsze

poprawić się

poszłem

poszedłem

póki co

tymczasem, na razie

goła prawda

naga prawda

po prawo

na prawo, po prawej stronie

predystynować

predestynować

przedstawiać sobą kogoś, coś

przedstawiać kogoś, coś

w radio

Lepiej w radiu

remament, renament

remanent

rewanż nad kimś

rewanż na kimś

końcowy rezultat

rezultat

rozumię

rozumiem

spełniać rolę

odegrać rolę (pełni się funkcję)

roztyty, utyty

nie ma takich słów, mówimy otyły, gruby, puszysty

rożno

rożen

po równo

równo (w takiej samej ilości)

pod rząd

z rzędu

schodzić w dół

schodzić

skwapliwy w czymś

skwapliwy do czegoś

stosunek wobec czegoś

stosunek do czegoś

steropian

styropian

skiśnięty

skisły

swetr

sweter

szynszyl

szynszyla

ślizgi

śliski

umię

umiem

upadabniać

upodobnić, upodabniać

usatysfakcjonowany z czegoś

usatysfakcjonowany czymś

uspakająć

uspokajać, uspokoić

użyczać, użyczyć coś

użyczać, użyczyć czegoś

przeważająca większość

większość

w porównaniu do czegoś

w porównaniu z czymś

w każdym bądź razie

w każdym razie

ręcami

rękami lub rękoma

ssam

ssę

widze

widzowie

wrócić z powrotem

wrócić

wzajemna współpraca

współpraca

wszem i wobec

wszem wobec (wszystkim zgromadzonym wokół)

wycofać się do tyłu

wycofać się na tyły

za wyjątkiem

z wyjątkiem

wyklnąć

wykląć

wyłanczać

wyłączać

Wziaść – błądy dotyczą wymowy tego wyrazu i jego odmiany (wzięłem itp.)

wziąć

 

ja wziąłem/ wzięłam

ty wziąłeś/ wzięłaś

on wziął

ona wzięła

ono wzięło

my wzięliśmy/ wzięłyśmy

wy wzięliście / wzięłyście

oni wzięli

one wzięły

zamrażarnik

zamrażalnik

zaniechać coś

zaniechać czegoś

zaokranglać

zaokrąglać

rób co się rzewnie podoba

rób co ci się żywnie podoba

Opracowanie na podstawie Słownika poprawnej polszczyzny (PWN), „Polski bez błędów” (M. Tytuła, M. Łosiak), „Polszczyzna płata nam figle” (red. J. Podracki)

Głos i praca nad nim to moja pasja. Zajmuję się emisją i psychologią głosu, terapią zaburzeń głosu oraz prawidłową wymową i doskonaleniem dykcji. Odkrywanie własnego głosu i praca nad nim to fascynująca podróż, do której gorąco zapraszam. Nigdy nie jest za późno.