Czytelnia

Ćwiczenia wymowy samogłosek

Wykonując ćwiczenia pamiętaj, aby:

  • pozwolić żuchwie swobodnie opadać w sposób, w jaki wymaga tego artykulacja danej samogłoski,
  • otwierać usta i kształtować układ warg zanim wypowiesz samogłoski,
  • brzmienie samogłoski było nie zmieniało się przez cały czas jej trwania,
  • zaokrąglać wargi i wysuwać je ku przodowi przy wymowie samogłosek „u” oraz „o”.
Ćwicz przed lustrem, kontrolując prawidłowy układ narządów mowy !
  • Przyjmij wygodną pozycję. Pomyśl o czymś miłym i uśmiechnij się do siebie. Oddychaj spokojnie wciągając powietrze przez nos. Na wydechu bezgłośnie wymawiaj samogłoskę a cały czas uśmiechając się do siebie. To samo wykonaj kolejno z samogłoskami o, e, u, i, y.
  • Wymawiaj samogłoski w podanej kolejności - zaczynając od maksymalnego rozwarcia, zmniejszając je stopniowo do minimalnego, a następnie w odwrotnej kolejności:
a e y i     a o u     i y e a     u o a

 

  • Wymawiaj opozycyjne pary samogłosek, najpierw wolno, następnie w coraz szybszym tempie:
  •  
    • a i     a i     a i    i a    i a     i a
    • a u    a u    a u   u a   u a    u a
    • u i     u i     u i    i u    i u     i u
  • Wymawiaj poszczególne sekwencje samogłosek na jednym wydechu

 

    • a    e   y    i     o    u
    • a    o   u    e    y    i
    • a    i    u    e    o    y
    • a    y   o    i     u    e
  • Wymawiaj pary samogłosek, najpierw rozdzielnie (staccato), później wymawiaj je łącznie (legato):
  •  
    • a a    a e     a y     a i    a o    a u
    • e a    e e     e y     e i    e o    e u
    • y a    y e     y y     y i    y o    y u
    • i a     i e      i y      i i      i o     i u
    • o a    o e    o y    o i     o o    o u
    • u a    u e    u y    u i     u o    u u
  • Wymawiaj dokładnie samogłoski w następujących układach. Najpierw w wolnym tempie, później coraz szybciej, ale nie zatracając wyrazistości wymowy.
a e i o u y ą ę
 
e i o u y ą ę a
 
i o u y ą ę a e
 
o u y ą ę a e i
 
u y ą ę a e i o
 
y ą ę a e i o u

ą ę a e i o u y

ę a e i o u y ą

  • Oprzyj brodę na dłoni, po to, by odczuć ruch żuchwy. Wymawiaj głoski rozdzielnie (staccato). Po wypowiedzeniu każdej pary głosek w odpowiednim układzie wracaj do pozycji wyjściowej.

    • a-e    e-a     y-a      i-a     o-a     u-a
    • a-y    e-y     y-e      i-e     o-e     u-e
    • a-i      e-i      y-i       i-y     o-y     u-y
    • a-o    e-o     y-o     i-o     o-i      u-i
    • a-u    e-u     y-u     i-u     o-u     u-o
  • Wymawiaj jak najdłużej samogłoskę a na jednym tonie, kierując głos na sklepienie podniebienia twardego. To samo powtórz z samogłoskami: u, o, y, e, i.
  • Wymawiaj samogłoski najpierw staccato (rozdzielnie), później legato (łącznie):
  •  
    • u, u, u, ...... uuuuuuu.....
    • o, o,o, ..... oooooooo.....
    • a,a,a,.... aaaaaaaaa.......
    • e, e, e,.... eeeeeee.........
    • i, i, i,...... iiiiiiiiiiii.........
    • y, y, y, ....... yyyyyyy......
  • Wymawiaj samogłoski a, o, e, u, i, y najpierw bezgłośnie, później szeptem, półgłosem oraz głośno.
  • Starannie wymawiaj następujące połączenia, nie zacierając brzmienia samogłosek:
  •  
    • u ALI     a ALA       o ALI
    • u ELI     a ELA       o ELI
    • u IRKI   a IRKA      o IRCE
    • u OLI     a OLA       o OLI
    • u ULI     a ULA       o ULI
  • Ćwiczenie dźwięcznej, zrozumiałej mowy na samogłoskach
    • Wykonaj wdech, następnie wydychaj powietrze wypowiadając niższym głosem samogłoskę „a”. Zmierz czas i zapisz, ile trwała ta czynność. Powtórz tę czynność, tym razem wydychając samogłoskę „e” ale już ton wyżej. Zapisz wynik. Teraz za każdym razem coraz wyżej wymawiaj kolejne samogłoski: „i”, „o”, „u”. Jeśli możesz, nagraj ćwiczenie. Przy odsłuchiwaniu zwróć uwagę na to, czy samogłoski nie brzmią inaczej niż powinny. Powtarzaj ćwiczenie i zapisuj wyniki.
Głos i praca nad nim to moja pasja. Zajmuję się emisją i psychologią głosu, terapią zaburzeń głosu oraz prawidłową wymową i doskonaleniem dykcji. Odkrywanie własnego głosu i praca nad nim to fascynująca podróż, do której gorąco zapraszam. Nigdy nie jest za późno.